Y Fonesig Siân Phillips sy’n serennu yn y fonolog gyntaf, gan berfformio araith Siwan o Act III y ddrama gan Saunders Lewis, a bydd hon i’w gweld ar facebook, gwefan yr Eisteddfod a’r sianel YouTube, nos Lun 22 Tachwedd am 20:00.
 
Monolog Liberty o ddrama Catrin Dafydd, Merched Caerdydd, fydd yn cael ei pherfformio gan Lauren Connelly nos Fawrth.  Cafodd y ddrama hon ei chreu’n wreiddiol fel rhan o arlwy Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018 cyn mynd ar daith o amgylch Cymru gan Theatr Genedlaethol Cymru.
 
Nos Fercher, bydd Lemfreck yn perfformio un o’r monologau mwyaf enwog erioed, wrth iddo fo chwarae rhan Hamlet allan o addasiad Cymraeg JT Jones o’r ddrama Hamlet gan William Shakespeare.  Cafodd Lemfreck ei ffilmio’n perfformio ar ben Theatr y Glob yn Llundain.
 
Yr olaf yn y gyfres yw monolog ddirdynnol Llywelyn, sydd hefyd o ddrama bwerus Saunders Lewis, Siwan, gyda pherfformiad arbennig gan John Ogwen.  Cafodd hon ei ffilmio yng Nghastell Dolbadarn, Llanberis.

Sgwrs arbennig

 
Griff Lynch oedd y cyfarwyddwr lluniau ar gyfer y gyfres, gyda Steffan Donnelly o Gwmni Theatr Invertigo yn cyfarwyddo’r pedwar perfformiad, sy’n rhan o brosiect Dramâu Cymru, a bydd cyfle i glywed mwy am y prosiect mewn sgwrs arbennig sy’n cael ei darlledu eto nos Wener 26 Tachwedd am 20:00 ar ein platfformau digidol.
 
Meddai Steffan, “Mae hi wedi bod yn bleser gweithio efo'r artistiaid anhygoel yma i greu cyfres o fonologau ar ffilm sydd yn dathlu dramâu Cymru. Mae'r monologau yn cyd-fynd efo fy mhrosiect cyfnod clo sef creu platfform ar-lein i arddangos dramâu a dramodwyr Cymru, ac olrhain hanes theatr Cymraeg, www.dramau.cymru.”
 
Wrth drafod ei gyfraniad i’r prosiect, meddai Lemfreck, sydd wedi ail-gydio yn y Gymraeg, “’Doeddwn i ddim yn disgwyl i gymryd rhan yn y prosiect yma ddod â fi’n agosach at yr iaith.  Cyn hyn, roedd gen i berthynas gyda’r Gymraeg pan oedd angen i mi’i gael, ac roedd y profiad yma’n gyfle i mi ail-ddarganfod yr iaith mewn gwirionedd. 
 
“Ro’n i eisiau cydio yn y geiriau dy’n ni ddim yn eu clywed gymaint heddiw.  Mae ‘na harddwch cudd yn y monologau yma; harddwch sy’n gymhleth ac yn anodd, ond harddwch sydd angen ei ddiogelu rywsut neu’i gilydd.”